czyli
POD ZNAKIEM MODERNIZMU.
Do ostatniej chwili trwały prace nad bogatym, dwudniowym programem tego wydarzenia – zapowiada nasza krakowska korespondentka Katarzyna Cetera, zaplanowanego na 20 i 21 września, ale już teraz wiadomo, że Dom Książków w Tarnowie stanie się częścią Europejskich Dni Dziedzictwa. Będzie więc kolejna okazja do zwiedzenia domu, posłuchania ciekawych gości i obejrzenia innych ciekawych miejsc w Tarnowie. Na możliwość uczestnictwa w tym zwiedzaniu czekam od kilku miesięcy – jak dotąd bezskutecznie. Jest jednak nadzieja, że może się uda…
Polska już po raz 33. bierze udział w obchodach Europejskich Dni Dziedzictwa, jednego z największych i najważniejszych wydarzeń kulturalnych o zasięgu międzynarodowym. 3 września w Muzeum Fabryka Czekolady E. Wedel w Warszawie odbędzie się konferencja inaugurująca tegoroczną edycję, która poprzedzi uroczyste rozpoczęcie obchodów zaplanowanych na dwa wrześniowe weekendy.
33. edycja wydarzenia odbywa się pod hasłem W stronę architektury. Młode dziedzictwo, nawiązującym do jubileuszu 40-lecia idei Europejskich Dni Dziedzictwa oraz 50-lecia Europejskiej Karty Dziedzictwa Architektonicznego. Hasło to podkreśla rolę architektury jako nośnika pamięci i kulturowej tożsamości, a także zwraca uwagę na młodsze obiekty XX i XXI wieku, które coraz częściej traktowane są jako zabytki wymagające ochrony i docenienia.
Patronem medialnym wydarzenia oraz EDD jest Architektura-murator. Ważnym – jak się okazuje – punktem tegorocznej edycji imprezy będzie Tarnów i modernistyczna willa rodziny Książków. Wokół sławnego już domu w weekend 20-21 września 2025 r. odbędzie się szereg wydarzeń, w tym oczywiście zwiedzanie, na które czekają wszyscy, ale i ciekawe rozmowy, spacery i inne wydarzenia towarzyszące na terenie miasta. W organizację wydarzenia angażuje się szereg jednostek i osób, które działają dla domu od dłuższego czasu, ale i Narodowy Instytut Dziedzictwa, organizator Europejskich Dni Dziedzictwa.
Program ma być rozbudowany. Możemy się spodziewać, że wkrótce zostanie ogłoszony, jednak zgłoszenia do programu można jeszcze wysyłać. Co ważne, wszystkie wydarzenia organizowane w ramach EDD są bezpłatne – zatem zwiedzanie willi doktora Książka również. Na zwiedzanie domu będą jednak obowiązywać zapisy – tak, by zapewnić odwiedzającym komfort doświadczenia domu. Grupy będą mieć zatem taką wielkość, jak dotychczas – 25 osób. Będzie ich mniej niż dotychczas. Gdzie i kiedy można będzie się zapisywać – jeszcze nie wiemy.
Po pojawieniu się słynnej już petycji skierowanej do Ministry Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Marty Cienkowskiej, dotyczącej zakupu domu i udostępnienia go dla zwiedzających, szum wokół willi znów się wzmógł. Z ministerstwa pojawiły się już podobno (tak twierdzi tarnowski poseł Piotr Górnikiewicz) pierwsze sygnały o zainteresowaniu MKiDN kupnem domu: Jest duża wola pani minister Cienkowskiej na to, aby ten dom pozyskać— mówił. Od słów do czynów (popartych siedmiocyfrową kwotą) droga jedna daleka, więc zbyt wcześnie na konkrety. Dom miałby działać w ramach Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki lub Muzeum Narodowego. Jak będzie – zobaczymy.
Jeżeli informacje i deklaracje władz zostaną oficjalnie potwierdzone i przede wszystkim zakup dojdzie do skutku, Dom Książków projektowany przez Wojciecha Pietrzyka /autora także słynnej Arki Pana w Nowej Hucie/, będzie pierwszym tak pozyskanym ikonicznym domem w Polsce – kupionym ze względu na wagę architektury, nie zaś ze względu na dokonania właściciela. A wkrótce na listę Iconic Houses w Polsce trafi kolejny, drugi po Szuminie Hansenów, dom późnomodernistyczny.
Organizatorami Europejskich Dni Dziedzictwa w Domu Książków w Tarnowie są: Elżbieta Szópińska-Betlej ProConto, Narodowy Instytut Dziedzictwa, BWA Tarnów, Julia Dragović, dr Michał Wiśniewski. Ogólnopolskim koordynatorem obchodów jest Narodowy Instytut Dziedzictwa, który odpowiada także za promocję i rozwój projektu w całej Polsce. Europejskie Dni Dziedzictwa 2025 odbędą się w dwa weekendy: 13-14 oraz 20-21 września, ale do Tarnowa zapraszamy w trzeci weekend września.
Katarzyna Cetera
Zdjęcia – Przemysław Sroka
