czyli

konferencja w Ratuszu.

Prawdopodobnie 14 kwietnia 966 roku (a była to Wielka Sobota) odbył się chrzest księcia Mieszka I i jego dworu. Podczas uroczystej mszy, prawdopodobnie w Poznaniu, sakramentu udzielił władcy biskup Jordan, który przybył do Polski wraz z księżniczką Dobrawą. To historyczne wydarzenie uczczono w Tarnowie specjalną konferencją w Galerii Sztuki Dawnej w Ratuszu zorganizowanej we wtorek 14 kwietnia 2026 r. aby upamiętnić 1060. rocznicę Chrztu Polski oraz 700-lecie początków kościelnych Tarnowa. Było to w zgodnej opinii lokalnych mediów i mieszkańców miasta inspirujące wydarzenie, które pozwoliło spojrzeć na dzieje naszego państwa i miasta z różnych, często bardzo poruszających perspektyw.

Chociaż w oficjalnej historiografii kościelnej i państwowej przyjmuje się rok 966 za datę chrztu Mieszka, to jednak nie jest to data pewna.

Nie zachowało się żadne źródło z X wieku, a w Polsce także z XI wieku, które przekazałoby o chrzcie Polski nawet krótką wzmiankę. Najstarsza informacja pochodzi z Kroniki Thietmara z Merseburga i została zapisana w Niemczech w XI wieku, około 50 lat po chrzcie Mieszka. W początkach XII wieku, a więc około 150 lat po chrzcie, jako druga została zapisana opowieść w Kronice Galla Anonima. Ani Thietmar, ani Gall nie wymienili daty chrztu, natomiast chronologię wydarzeń z nim związanych podali w odmiennej kolejności.

W XI–XII wieku, na podstawie przekazów ustnych, ukształtowały się dwie różne tradycje o wydarzeniach związanych z chrztem Mieszka. Znalazły one odbicie w dwóch grupach źródeł – roczników i kronik średniowiecznych – które w odmienny sposób przekazały zarówno kolejność wydarzeń, jak i datę chrztu. Według przekazów z pierwszej grupy, Mieszko ochrzcił się już po ślubie z Dobrawą, w roku 965, 966 lub 967. Według przekazów z drugiej grupy, przed rokiem 966 doszło do chrztu księcia, a dopiero potem zawarto małżeństwo – chrzest miał miejsce w roku 960, 964 lub 965.

Najstarszym źródłem opartym na tradycji, zgodnie z którą chrzest Mieszka nastąpił przed małżeństwem z Dobrawą, jest XII-wieczne opowiadanie Galla Anonima: Mieszko objąwszy księstwo zaczął dawać dowody zdolności umysłu i sił cielesnych i coraz częściej napastować ludy sąsiednie dookoła. Dotychczas jednak w takich pogrążony był błędach pogaństwa, że wedle swego zwyczaju siedmiu żon zażywał. W końcu zażądał w małżeństwo jednej bardzo dobrej chrześcijanki z Czech, imieniem Dąbrówka. Lecz ona odmówiła poślubienia go, jeśli nie zarzuci owego zdrożnego obyczaju i nie przyrzeknie zostać chrześcijaninem. Gdy zaś on na to przystał, że porzuci ów zwyczaj pogański i przyjmie sakramenta wiary chrześcijańskiej, pani owa przybyła do Polski z wielkim orszakiem dostojników świeckich i duchownych, ale nie pierwej podzieliła z nim łoże małżeńskie, aż powoli a pilnie zaznajamiając się z obyczajem chrześcijańskim i prawami kościelnymi, wyrzekł się błędów pogaństwa i przeszedł na łono matki-Kościoła. Pierwszy więc książę polski Mieszko dostąpił łaski chrztu za sprawą wiernej żony; a dla sławy jego i chwały w zupełności wystarczy jeśli powiemy, że za jego czasów i przez niego Światłość niebiańska nawiedziła królestwo polskie.

Tak czy inaczej było to jedno z najważniejszych wydarzeń w naszych dziejach zapoczątkowało chrystianizację całego państwa i budowę hierarchii kościelnej.

Jej pierwszy etap został zakończony utworzeniem – na mocy bulli papieskiej– arcybiskupstwa w Gnieźnie w 999 roku. Chrzest Mieszka I jest pierwszym dobrze udokumentowanym wydarzeniem naszej historii, a przez to konwencjonalnie uznaje się je za datę powstania państwa polskiego.

To symboliczny początek polskiej państwowości oraz moment, który wprowadził Polskę do kręgu cywilizacji łacińskiej, kształtując naszą tożsamość, kulturę i miejsce w Europie.

Warto o tym pamiętać szczególnie dziś, gdy tak często podważa się znaczenie wiary, tradycji i chrześcijańskich korzeni Polski. To właśnie przyjęcie chrześcijaństwa stało się fundamentem rozwoju naszego państwa.

W 2019 r. Sejm upamiętnił to wydarzenie i tego dnia ustanowił Narodowe Święto Chrztu Polski.

Wtorkowa konferencja w Tarnowie stała się inspirującym wydarzenie, które pozwoliło spojrzeć na dzieje naszego państwa i miasta z różnych, często bardzo poruszających perspektyw.

Konferencję otworzył Kazimierz Kurczab – dyrektor Muzeum Ziemi Tarnowskiej, a podsumowania dokonała Marta Mikosińska – prezes tarnowskiego oddziału Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza.

Prelekcje wygłosili:

– ks. dr Krzysztof Kamiński – dyrektor Archiwum Diecezjalnego w Tarnowie, który przybliżył motywy chrztu księcia Mieszka I

– mgr Mieczysław Czosnyka – redaktor „Rocznika Tarnowskiego”, opowiadający o 700-letniej historii parafii w Tarnowie

– ks. dr Jacek Soprych – rektor Wyższe Seminarium Duchowne w Tarnowie, który mówił o pierwszej konsekracji biskupa w Tarnowie

– ks. dr Piotr Pasek – dyrektor Muzeum Diecezjalne w Tarnowie, prezentujący najstarszy wizerunek Maryi czczony w Tarnowie.

Druga część konferencji odbyła się w Tarnowskiej Katedrze, o godz. 12.00 została odprawiona uroczysta Msza Św. w intencji Ojczyzny. Liturgii przewodniczył Jego Magnificencja ks. prałat dr Jacek Soprych – rektor WSD w Tarnowie a okolicznościową homilię wygłosił ks. dr Krzysztof Kamiński dyrektor Archiwum Diecezjalnego.

Słowa szczególnej wdzięczności kierujemy wobec dyrektora Muzeum Ziemi Tarnowskiej Kazimierza Kurczaba za gościnne podjęcie nas w Ratuszu – Galerii Sztuki Dawnej, zastępcy dyrektora Marcina Borysa wraz z muzealnikami za pomoc w organizacji wydarzenia.
Słowa uznania prosimy o przyjęcie p. Martę Mikosińską za prowadzenie konferencji.

Konferencja nie miała by tego wyjątkowego nastroju, gdyby nie młodzi uczestnicy, który tak licznie wypełnili Ratusz. Obecni byli m.in. przedstawiciele młodzieży z ZS Szczepanika, VII LO w Tarnowie, III LO w Tarnowie, studenci, klerycy Wyższego Seminarium Duchownego w Tarnowie oraz licznie przybyli mieszkańcy Tarnowa.

Za: Wikipedia, Gość Tarnowski RDN Małopolska, Niezależny Serwis Informacyjny KADR.

Ryszard Zaprzałka