Festiwal Dni Schuberta to jedno z najważniejszych wydarzeń w muzycznym w kalendarzu Tarnowa i okolic. Tegoroczna siódma edycja, odbywa się w dniach od 24 stycznia do 2 lutego 2026 roku w znaczących dla Tarnowa ośrodkach życia muzycznego – sali koncertowej Zespołu Szkół Muzycznych im. I.J. Paderewskiego, Sali Lustrzanej, Sali Balowej Pałacu Sanguszków oraz Sali Pospólstwa w Tarnowskim Ratuszu. Od trzeciej edycji patronat honorowy nad wydarzeniem objął Konsul Generalny Austrii w Krakowie, a od ubiegłego roku w organizację Dni Schuberta włączyła się Filharmonia Krakowska.
Pierwsza edycja Dni Schuberta w Tarnowie odbyła się przed sześcioma laty z inicjatywy Eweliny Panochy – tarnowskiej pianistki i nauczycielki Zespołu Szkół Muzycznych w Tarnowie. W 2019 roku otrzymała ona od Miasta Tarnowa nagrodę „Nauczyciel z kulturą” wraz z bonem finansowym na organizację dowolnego wydarzenia kulturalnego. Pojawił się wówczas pomysł przygotowania w każdym roku koncertów blisko daty urodzenia Franciszka Schuberta (31 stycznia 1797 roku), na których będą wykonywane jego dzieła. Wynikało to przede wszystkim z podziwu dla sztuki austriackiego kompozytora, który chociaż jest autorem wielu arcydzieł silnie zakorzenionych w szeroko rozumianej kulturze, nie doczekał się w Polsce żadnej imprezy cyklicznej poświęconej prezentacji jego dorobku. Dla pomysłodawczyni przedsięwzięcia ważne było też ścisłe powiązanie tego wydarzenia muzycznego z Tarnowem, zarówno przez pryzmat miejsca koncertów, ale także udział wykonawców pochodzących z tego miasta m.in. Tarnowskiej Orkiestry Kameralnej.
W dotychczasowej historii tego wydarzenia usłyszeć można było oba monumentalne cykle pieśni Franciszka Schuberta (Piękna młynarka i Podróż zimowa) w wykonaniu tenora Karola Kozłowskiego, a także recital pieśni Schuberta w interpretacji sopranistki Joanny Zauchy. Znaczącymi wydarzeniami były też występy tarnowskiego chóru chłopięcego Pueri Cantores Tarnovienses pod dyrekcją ks. Grzegorza Piekarza, podczas których wykonano Deutsche Messe Franciszka Schuberta i Requiem pochodzącego z Tarnowa Józefa Władysława Krogulskiego. Z kolei w 2025 roku Mszę nr 2 G – dur Franciszka Schuberta zaprezentował Chór Społeczny przy Filharmonii Krakowskiej pod dyrekcją Marcina Wróbla.
Wśród solistów instrumentalistów wystąpili m.in. pianiści Ariel Lanyi i Zuzanna Wojdak, flecistka, Magdalena Di Blasi, skrzypkowie – Justyna Pawłowska, Paweł Wajrak, czy wiolonczelistka Anna Podkościelna–Cyz. Przed tarnowską publicznością wystąpiły ponadto zespoły kameralny, w tym Duo Eufonico oraz duet fortepianowy, w skład którego wchodzą Ewelina Panocha i Anna Dębowską-Jaroszek z Akademii Muzycznej w Krakowie.
Tegoroczną inaugurację Dni Schuberta, jaka odbyła się w sobotę 24 stycznia w reprezentacyjnej Sali Balowej Pałacu Sanguszków w Tarnowie otworzył koncert młodych, utalentowanych gitarzystów Karola Macha i Daniela Taradaja.
Artyści zaprezentowali program obejmujący utwory Johanna Kaspara Mertza, Mario Castelnuovo-Tedesco oraz Franza Schuberta, tworząc nastrojowy wieczór pełen subtelnych brzmień i kameralnej atmosfery. Koncert spotkał się z ciepłym przyjęciem słuchaczy i był doskonałym wprowadzeniem do kolejnych wydarzeń festiwalowych.
Poniżej szczegółowy afisz VII Dni Schuberta w Tarnowie.
Sobota, 24 stycznia, godz. 18.00, sala balowa Pałacu Sanguszków (ul. Sanguszków 28) Karol Mach – gitara, Daniel Taradaj – gitara.
W programie: Johan Kaspar Mertz, Mario Castelnuovo-Tedesco, Franz Schubert.
Niedziela, 25 stycznia, godz. 18.00, sala koncertowa Zespołu Szkół Muzycznych (ul. Lippóczy’ego 4)
Orkiestra Filharmonii Krakowskiej, Michał Klauza – dyrygent, Patrick Kabongo – tenor.
W programie: Jan Engel, Franz Schubert, Francis Poulenc.
Wtorek, 27 stycznia, godz. 18.00, Sala Lustrzana (ul. Wałowa 10)
Paweł Wajrak – skrzypce, Justyna Dybek-Boczek – skrzypce, Anna Migdał-Chojecka – altówka, Franciszek Pall – wiolonczela, Ewelina Panocha – fortepian.
W programie: Franz Schubert, Antoni Stolpe, Max Bruch, Józef Władysław Krogulski.
Czwartek, 29 stycznia, godz. 19.00, Sala Pospólstwa w Ratuszu (Rynek 1)
Królewscy Rorantyści, Stanisław Krawczyński – dyrygent, Anna Wiktoria Swoboda – lutnia, teorba.
W programie: Franz Schubert, Grzegorz Gerwazy Gorczycki, kolędy polskie.
Sobota, 31 stycznia, godz. 19.00, sala koncertowa Zespołu Szkół Muzycznych (ul. Lippóczy’ego 4)
Jakub Jakowicz – skrzypce, Łukasz Chrzęszczyk – fortepian.
W programie: Franz Schubert, Henryk Wieniawski, Grażyna Bacewicz.
Niedziela, 1 lutego, godz. 18.00, sala koncertowa Zespołu Szkół Muzycznych (ul. Lippóczy’ego 4)
Tarnowska Orkiestra Kameralna, Chór Społeczny przy Filharmonii Krakowskiej, Marcin Wróbel – dyrygent, Maria Babicz – sopran, Joanna Święszek-Przeliorz – alt, Tomasz Świerczek – tenor, Szymon Maziarz – bas, Anna Dębowska-Jaroszek – fortepian, Ewelina Panocha – fortepian, Paweł Wajrak – skrzypce.
W programie: Franz Schubert, Leopold Koželuch.
Poniedziałek, 2 lutego, godz. 18.00, sala koncertowa Zespołu Szkół Muzycznych (ul. Lippóczy’ego 4)
Elia Cecino – fortepian.
W programie: Ludwig van Beethoven, Johannes Brahms, Sofia Gubajdulina, Siergiej Prokofiew.
Franz Peter Schubert (ur. 31 stycznia 1797 w Himmelpfortgrund, zm. 19 listopada 1828 w Wiedniu) – austriacki kompozytor, prekursor romantyzmu w muzyce.
Jego ojciec był nauczycielem i dyrektorem szkoły. To właśnie on rozpoczął edukację muzyczną syna. Mając sześć lat Schubert poszedł do szkoły w Lichtental pod Wiedniem. W wieku siedmiu lat został oddany pod opiekę Michaela Holzera, organisty z parafialnego kościoła, aby kontynuował naukę. W 1808 został stypendystą kapeli chłopięcej w Konwikcie Cesarsko-Królewskim w Wiedniu, gdzie śpiewał w sopranach przez pięć lat, aż do mutacji głosu. Studia kompozycji rozpoczął u Antonia Salieriego w 1812. Po odejściu z Konwiktu, pracował jako nauczyciel, na wyraźnie życzenie ojca, a także by uniknąć służby wojskowej. Praca ta nie sprawiała mu żadnej satysfakcji.
W 1818 Schubert porzucił pracę w szkole, aby zająć się swoją pasją. Został bez źródeł dochodu i tylko dzięki wsparciu przyjaciół mógł komponować.
W okresie tym dawał również prywatne lekcje muzyki córkom księcia Esterházyego. Do historii przeszły wieczorki muzyczne, tak zwane Schubertiady, które odbywały się w kawiarniach i u przyjaciół, a także w domach zamożnych kupców i urzędników państwowych.
Utwory Schuberta zostały wykonane po raz pierwszy publicznie w 1820. Dwa lata później skomponował Symfonię h-moll Niedokończoną, która została odnaleziona około 40 lat po śmierci kompozytora i wykonana po raz pierwszy w 1865 pod dyrekcją Johanna von Herbecka w Filharmonii Wiedeńskiej, gdzie została przyjęta z wielkim aplauzem.
Późnym latem 1822 roku zaraził się chorobą weneryczną od prostytuującej się osoby o nieustalonej płci (mógł to być młody mężczyzna). Leczenie rtęcią osłabiło jego organizm, miało wpływ na nawrót ataków depresji i mogło przyczynić się do jego wczesnej śmierci.
26 marca 1828 roku, 2 dni po 1. rocznicy śmierci Ludwiga van Beethovena, Schubert dał jedyny w życiu koncert swoich utworów, podczas którego sam grał na fortepianie z towarzyszeniem innych muzyków.
Niedoceniony przez elity, umarł w Wiedniu, najprawdopodobniej na tyfus brzuszny lub gruźlicę (choć stwierdzono też obecność trującej rtęci). Pochowany na Cmentarzu Centralnym w Wiedniu. Zostaje w pamięci na długie lata jako król kawiarnianych i domowych spotkań muzycznych. Dopiero pierwsze wydanie jego dzieł przez Breitkopfa i Härtla, sześćdziesiąt lat po śmierci przyniosły mu należny rozgłos i uznanie.
Na podstawie materiałów organizatorów oraz Wikipedii – Ryszard Zaprzałka.
Zdjęcia – Artur Gawle, Paweł Topolski
