czyli

POEZJA W KRAKOWIE.

Jak donosi nasza krakowska korespondentka Katarzyna Cetera – Wybitna amerykańska poetka Claudia Rankine, laureat Griffin Poetry Prize Raúl Zurita, uhonorowana nagrodą Europejski Poeta Wolności Amina Elmi, mocne przedstawicielstwo czeskiej poezji z Kateřiną Rudčenkovą na czele, białorusko-amerykańska poetka Walżyna Mort, badaczki twórczości Czesława Miłosza: Clare Cavanagh i Birut? Jonuškait? oraz najważniejsze nazwiska polskiej poezji, w tym m.in. Julia Fiedorczuk, Jarosław Mikołajewski, Tomasz Różycki i Antonina Tosiek – to tylko niektóre gwiazdy pojawiające się w programie 15. Festiwalu Miłosza. Podczas krakowskiego święta poezji tradycyjnie nie zabraknie spotkań, dyskusji, czytania poezji, slamu i warsztatów. Festiwal Miłosza rozpocznie się w najbliższą sobotę – 27 czerwca – i potrwa do 5 lipca.

Myśl przewodnia 15. edycji festiwalu, jak co roku, czerpie z bogatej spuścizny literackiej Czesława Miłosza. Tym razem hasło PRZECIWKO NIM, wywodzące się z debiutanckiego tomu noblisty, ma prowokować do zadawania pytań o rolę poezji we współczesnym świecie, jej sprawczy potencjał i siłę społecznego oddziaływania. Poprzez swoją twórczość gościnie i goście wydarzenia udowadniają, że poezja – uznawana niekiedy za formę oderwaną od przyziemności – może stanowić reakcję na to, co dzieje się tu i teraz, być nie tylko komentarzem do bieżących zdarzeń, ale także stanowić formę przeciwstawiania się społecznej niesprawiedliwości. O nieprzemijającej aktualności dzieł Miłosza podczas tradycyjnego już panelu poświęconego patronowi festiwalu porozmawiają poetki Marianna Kijanowska, Birut Jonuškait oraz Clare Cavanagh, która wygłosi również doroczny wykład mistrzowski.

Poeci i ich tłumacze

Raul Zurita

Organizatorzy Festiwalu Miłosza pragną pokazać publiczności najciekawsze głosy współczesnej poezji zagranicznej, a zarazem podkreślić rolę przekładu w tworzeniu światowej literatury, poszerzaniu czytelniczych horyzontów i wzbogacaniu literackiego kanonu oraz języka – tym samym odwołują się do roli Czesława Miłosza jako tłumacza i ambasadora literatury polskiej za granicą oraz promotora obcojęzycznej twórczości w Polsce.

Claudia Rankine

W tym roku Kraków odwiedzi amerykańska poetka Claudia Rankine, by razem z tłumaczką Joanną Mąkowską opowiedzieć o OBYWATELCE uznanej za najlepszą amerykańską książkę poetycką XXI wieku. Raúl Zurita i Marta Eloy Cichocka, uhonorowani Nagrodą im. Wisławy Szymborskiej za wybitną książkę poetycką przetłumaczoną na język polski, porozmawiają o poezji sprzeciwiającej się chilijskiemu reżimowi, która przyniosła autorowi wyróżnienie Griffin Poetry Prize za całokształt twórczości.

Amina Elmi

Natomiast duńska poetka somalijskiego pochodzenia Amina Elmi i tłumaczka Bogusława Sochańska, laureatki nagrody Europejski Poeta Wolności, porozmawiają o poezji ukazującej w bezkompromisowy sposób skomplikowaną tożsamość i doświadczenie migracji. Wybitna poetka litewska i tłumaczka literatury polskiej Birut Jonuškait wraz ze swoją tłumaczką Agnieszką Rembiałkowską opowiedzą Jerzemu Jarniewiczowi o nowo wydanym tomie LISTA OBECNOŚCI. Cecilia Woloch, Krystyna Lenkowska i Nasim Łuczaj będą dyskutować o współtłumaczeniu oraz o procesie twórczym jako autoprzekładzie. W programie festiwalu nie zabraknie spotkania z tłumaczami Czesława Miłosza i Wisławy Szymborskiej, którzy opowiedzą, jak dzieła polskich noblistów funkcjonują w innych językach i kontekstach kulturowych.

Głosy z rodzinnej Europy.

Kateřina Rudčenkova

Wywodzący się z tradycji Spotkań Poetów Wschodu i Zachodu festiwal stanowi okazję do wsłuchania się w głosy z bliska i daleka. W tym roku nie zabraknie gości z „rodzinnej Europy”. Festiwalowa publiczność będzie miała okazję przyjrzeć się różnym obliczom najnowszej poezji czeskiej. W programie festiwalu znajdą się aż trzy wydarzenia z udziałem czeskich poetów – Kateřiny Rudčenkovej, autorki uhonorowanego nagrodą Magnesia Litera tomu CHODZENIE PO WYDMACH (w tłumaczeniu Zofii Bałdygi), Miloša Doležala, który w swojej poezji mierzy się z tematyką czasów II wojny światowej i reżimu komunistycznego, prezentującego wiersze z tomu ZATOPIONE MIASTO (w tłumaczeniu Przemysława Dakowicza) i Kamila Bouški, członka grupy poetyckiej Fantasía, prezentującego cykl próz poetyckich INWENTURA (przetłumaczony przez Zofię Bałdygę).

Poezję ukraińską reprezentować będą Marianna Kijanowska, laureatka Międzynarodowej Nagrody Literackiej im. Zbigniewa Herberta, powracająca na festiwal z tomem BŁYSKAWICA NAPOTYKA WODĘ I WIATR (tłum. Aneta Kamińska i Adam Pomorski) będącym poetyckim zapisem bólu, jaki niesie ze sobą wojna, oraz Ołesia Mamczycz, która opowie o DZIENNIUKU POWROTU. Białorusko-amerykańska poetka Walżyna Mortza zaprezentuje wiersze z tomu MUZYKA DLA MARTWYCH I ZMARTWYCHWSTAŁYCH (tłum. Bohdan Zadura) ukazujące skutki imperialnej przemocy, w których wybrzmiewa głos jej ofiar.

Przegląd poezji polskiej.

Jerzy Ilg

Trzon programu Festiwalu Miłosza – jak co roku – stanowić będzie przegląd najnowszej poezji polskiej: twórców reprezentujących różne pokolenia, języki i dykcje. Swoje najnowsze wiersze przedstawią m.in. Marcin Baran, Joanna Bociąg, Wojciech Bonowicz, Stanisław Kalina Jaglarz, Jarosław Mikołajewski, Przemysław Suchanecki, Julia Szychowiak. Ważnym elementem programu będzie premiera książki Jerzego Illga ZJAZD DO ZAJEZDNI, stanowiącej retrospekcję 50 lat twórczości pierwszego dyrektora artystycznego Festiwalu Miłosza.

Nagroda im. Wisławy Szymborskiej

Antonina Tosiek

W programie Festiwalu Miłosza nie może zabraknąć wyczekiwanej przez czytelników poezji i jej twórców gali wręczenia Nagrody im. Wisławy Szymborskiej. W tym roku zostanie ona przyznana w dwóch kategoriach – za najlepszy polski tomik poetycki oraz za najlepszy zbiór wierszy przetłumaczonych na język polski. Festiwalową publiczność czeka spotkanie z nominowanymi do tego prestiżowego wyróżnienia: Zofią Bałdygą, Jerzym Jarniewiczem, Marią Kwiecień, Marleną Niemiec i Agatą Puwalską, a następnie rozmowa z jego laureatem bądź laureatką. Wydarzenie z udziałem zwycięzców i zwyciężczyń nagrody z ubiegłych lat – Magdaleną Bielską, Julią Fiedorczuk, Jakubem Kornhauserem, Tomaszem Różyckim i Antoniną Tosiek – przy akompaniamencie muzyki Ola Walickiego, będzie okazją do przypomnienia wybitnych tomów poetyckich ich autorstwa. Podczas festiwalu odbędzie się również performatywne czytanie poezji Anne Carson, uhonorowanej Nagrodą im. Wisławy Szymborskiej za tom AUTOBIOGRAFIA CZERWONEGO (tłum. Maciej Topolski), oraz muzyczno-poetycki performans laureatki wyróżnienia Anny Adamowicz zatytułowany STŁUC. KRĘGOSŁUP TYTANII SKRZYDŁO.

Poezja w trybie czynnym

Wojciech Bonowicz i Elżbieta Wójcik-Leese.

Festiwal Miłosza to nie tylko czas słuchania i czytania poezji, ale też aktywnego zaangażowania w warsztaty i slamy. Pasjonatów przekładu poetyckiego organizatorzy zapraszają na zajęcia POETA SIĘ TŁUMACZY z Wojciechem Bonowiczem i Elżbietą Wójcik-Leese. Osoby pragnące zgłębić tajniki uważnego czytania wezmą udział w warsztatach krytyki poetyckiej pod przewodnictwem Zuzanny Sali i Łukasza Żurka. Z kolei ci, których zainteresowania wykraczają poza tekst, będą mieli okazję do spotkania z udziałem bułgarskiej artystki Andrei Popyordanovej przygotowującej projekt graficzny inspirowany poezją Agaty Puwalskiej w ramach rezydencji artystycznej ZAPROJEKTUJ WIERSZ! będącej częścią programu European Festivals Fund for Emerging Artists – EFFEA. Jak co roku odbędzie się też poetycki slam w Magazynie Kultury.

Wszystkie wydarzenia są bezpłatne, ale obowiązują na nie wejściówki, które są jeszcze dostępne na stronie kbfbilety.krakow.pl i za pośrednictwem aplikacji KBF: PLUS. Program wydarzenia jest dostępny na stronie miloszfestival.pl. Siedzibą centrum festiwalowego będzie Pałac Potockich. Przybywajcie więc do Krakowa – to przecież blisko, po sąsiedzku.

Katarzyna Cetera

Zdjęcia organizatorzy.

Organizator Festiwalu Miłosza: Miasto Kraków, Krakowskie Biuro Festiwalowe, operator programu Kraków Miasto Literatury UNESCO
Partner strategiczny: Fundacja Wisławy Szymborskiej.