czyli

medytacje o polskiej historii.

Ten wyjątkowy polski miesiąc, symbolicznie zaczynamy od grobów, by w niewiele dni później biało-czerwono świętować rocznicę odzyskania Niepodległości, którą celebrujemy 11 dnia listopada. Tę, którą Opatrzność obdarzyła Polskę w roku 1918 po ponad stu latach zaborów. Jednakowoż, ta niepodległość nie zaczęła się owego dnia, kiedy Niemcy podpisali warunki zawieszenia broni, a ich garnizon warszawski uległ formalnej autolikwidacji. Nie zaczęła się też dzień wcześniej, kiedy na dworcu głównym w Warszawie ze specjalnego pociągu przyjeżdżającego z Berlina wysiadł Józef Piłsudski by objąć naczelne dowództwo nad wojskami polskimi. Chociaż rocznicę tego wydarzenia tradycyjnie obchodzimy jako
Narodowe Święto Niepodległości.

Tym bardziej nie powinniśmy kojarzyć czasu odzyskanie niepodległości w roku 1918 z dniem 6 czy 7 listopada, kiedy to w Lublinie, po rejteradzie austriackich okupantów, utworzono Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej. I na pewno nie jest tym radosnym dniem data 30 października w Tarnowie, uznanym za pierwsze niepodległe miasto w Polsce, kiedy to po rozbrojeniu austriackich żołnierzy i urzędników Rada Miasta na specjalnym posiedzeniu uchwaliła, że „oddaje się poleceniom rządu warszawskiego i że organowi rządowemu utworzonemu przez Radę Regencyjną da posłuch”. Na koniec tego wyliczania musimy jeszcze jednoznacznie stwierdzić, że także 7 października to nie ten dzień, choć właśnie wtedy ukazała się odezwa Rady Regencyjnej „Do Narodu Polskiego”, w której proklamowano niepodległą Polskę.

Tego listopadowego dnia również we francuskim Compi?gne zawarto rozejm, który oznaczał klęskę Niemiec w I wojnie światowej. Ten układ sił potwierdzono ponad pół roku później, podpisując traktat wersalski. Upamiętnienie tego dnia stało się tożsame ze świętowaniem odzyskania niepodległości przez Polskę. Mimo że kwestia oficjalnego ustalenia granic Rzeczypospolitej wciąż była otwarta, po raz pierwszy oficjalne obchody zorganizowano w 1920 r., już po zwycięstwie w Bitwie Warszawskiej. Warto jednak wspomnieć, że dopiero w 1937 r. uroczystościom nadano rangę święta państwowego; do tego czasu było to święto o charakterze typowo wojskowym.

Wszystko, co powyżej, to daty i wydarzenia – może i symboliczne, może coś formalnie konstytuujące, ale to nie wtedy Polska powstawała, zrywała kajdany, które w swych alegoriach malowali Matejko, Styka, Grottger czy Malczewski. Z kolan nasza Ojczyzna wstawała latami. Gdybym chciał odnaleźć początek tego narodowego „ z martwych wstawania”, to pewnie szukałbym go właśnie w tych obrazach, w poezji Asnyka („Da Bóg kiedyś zasiąść w Polsce wolnej…”), w twórczości naszych wieszczów, w dźwiękach fortepianu Chopina. A więc w sztuce, która Polskę i polskość przeniosła przez czas niewoli i nadała jej potrzebny do zwycięstwa impet.

Istniały proste znaki, po których rozpoznawano Polaka, nawet na końcu świata, choć formalnie legitymował się paszportem któregoś z trzech zaborców. Po pierwsze Polak zawsze „był wolny”, a wolnym był, bo był katolikiem. I dlatego zawsze towarzyszył mu znak Krzyża i – co właśnie jest wyjątkowo polskie – wizerunek Matki Bożej. A jeżeli nasz rodak nawet nigdy w życiu nie opuścił swej rodzinnej wioski, to i w jego chałupie nader często, obok tych symboli wiary, wisiał na ścianie oleodruk z Naczelnikiem Kościuszką, a w kościelne uroczystości wszyscy – i to często ze łzami w oczach – intonowali hymn „Boże coś Polskę…” z tą buntowniczą frazą o „przywróceniu wolnej Ojczyzny”.

Polska zaczynała się więc tam, gdzie – jak to kongenialne po latach wyśpiewał Jan Pietrzak: „zrzucał uczeń portret cara”; „opatrywał wóz Drzymała”; „dumne wiersze pisał Norwid” oraz tam, gdzie „matki, żony, w mrocznych izbach wyszywały na sztandarach hasło „Honor i Ojczyzna”. A konkretnie, to może tym początkiem niepodległości dla II Rzeczypospolitej był maj roku 1910, kiedy to we Lwowie Andrzej Małkowski utworzył pierwszy zastęp harcerski wzorowany na brytyjskim skautingu, ale jednocześnie definiował jakże konkretnie cele tej inicjatywy pedagogicznej: „harcerstwo to skauting i niepodległość”. Albo znacznie wcześniej, bo w lutym 1867 r., i w tymże mieście „Semper Fidelis”, gdy kilku polskich patriotów założyło Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”. Właśnie to Towarzystwo ukształtowało większość młodych chłopaków, którzy tworzyli później oddziały „Strzelca” czy Polski Związek Strzelecki. To oni właśnie, wychowani na Grottgerze i Słowackim, umocnieni słowami Roty i ślubowaniem, w którym dobro Ojczyzny jest zdefiniowane, jako wartość najwyższa, a jej niepodległości należy bronić „do ostatniej kropli krwi”, stanowili w 1914 r. o żołnierskiej sile Pierwszej Kadrowej w sierpniu w Krakowie i w grudniu pod Łowczówkiem…

Przyjmijmy, dla jasności wywodu, że żyjemy obecnie w Polsce niepodległej. Aliści wiemy, że są tacy, którzy „Boże coś Polskę” śpiewają tak jak „za komuny” i jest ich całkiem sporo. Nie zgadzam się z nimi. Ale jednocześnie widzę, jak z naszej Niepodległości wycieka treść. Poprzedni polityczny establishment tępił największą patriotyczną imprezę, jaką jest warszawski Marsz Niepodległości; następny się od tego Marszu dystansował a obecny stoi w wymuszonym rozkroku… Natomiast uczestnicy tego wydarzenia, odkąd służby przestały ich „kopać”, jakby nie do końca wiedzą, „za czym oni tu idą”. A w interiorze capstrzyki i pomniki.

Sztuka czasu niepodległego wygląda bardzo marnie, bo… nie istnieje w telewizji, a media tzw. patriotyczne konsekwentnie niczym spoza stolicy się nie zajmują, pozostając w strefie fasady. W księgarniach w całym kraju są specjalne półki przeznaczone na książki różnych literackich konkursów, ale o Nagrodzie Literackiej Józefa Mackiewicza nic nie wiedzą, jak więc ma do ludzi dotrzeć poezja Wencla czy powieści Holewińskiego. Teatry – wiadomo – w większości pod lewacką okupacją, a jeżeli nawet w jednym tylko – we Wrocławiu – nastąpiła krótkotrwała zmiana, to byliśmy prawie o krok od interwencji Komisji Europejskiej. Autora cyklu rysunków pt. „Polonia” nikt by dzisiaj nie wpuścił do jakiejkolwiek publicznej galerii sieci BWA. Na festiwalu Niezłomni-Niepokorni-Wyklęci, przedsięwzięciu zdawałoby się sztandarowym dla oczekiwanych zmian w niepodległościowej świadomości Polaków, „za konferansjera robi” salonowy aktor i uczestnik „Tańca z gwiazdami”, a na imprezach organizowanych przez Kościół śpiewa zwolenniczka aborcji. Jak to mawiano w takich okolicznościach – „diabeł przebrał się w ornat i na mszę ogonem dzwoni”.

Niepodległość to delikatna materia. Nie da jej się zadekretować w ludzkich sercach, a bez tych serc mowy nie ma o wolnej Ojczyźnie. Nie ma niepodległości państwowej – państwo może i powinno być suwerenne. Niepodległość natomiast jest narodowa i jeżeli nie ma jej w ludziach, to nie ma jej w ogóle. Zaborcy i okupanci programowo niszczyli wszelkie przejawy polskiej kultury, wiedząc dobrze, że to ona jest ich największym przeciwnikiem w okupowanym czy podbitym kraju. Ludzi kultury konsekwentnie deprawowali albo wypędzali daleko stąd. A jak to nie skutkowało, to mordowali. Ich następcy – kulturowi marksiści robią to inaczej.

A tak o tych sprawach pisał blisko 15 lat temu profesor UW Józef Szaniawski (1944 – 2012) – politolog, doktor historii, sowietolog, dziennikarz, ostatni więzień polityczny PRL. Jakże to nadal aktualne…

Nie ma Europy sprawiedliwej, bez Polski niepodległej na jej mapie (…). Polska jest stale oskarżana w innych państwach. Jest w tym wyraźna i niedwuznaczna chęć posiadania w środku Europy państwa, którego kosztem można byłoby załatwić wszystkie porachunki europejskie”. To tylko niektóre spośród licznych myśli Józefa Piłsudskiego na temat polskiej niepodległości, a które zawsze warto przypominać przy okazji święta 11 Listopada. Niepodległość, suwerenność i wolność w przypadku wielu państw i narodów to były na ogół różne pojęcia, chociaż bardzo do siebie zbliżone. W historii Polski ostatnich trzystu lat (!) to synonimy. Bowiem właśnie tyle lat Polska była „podległa”, nie mieliśmy niepodległości przez dużo większy okres, niż się powszechnie wie.

Przypomnijmy: Polska 11 listopada 1918 r. odzyskała niepodległość, wolność i suwerenność po 123 latach niewoli, licząc od daty III rozbioru w 1795 roku. Natomiast licząc od daty I rozbioru, czyli 1772 r., to już jest 146 lat utraty niepodległości, wolności i suwerenności. Ale ewidentna utrata suwerenności Rzeczypospolitej nastąpiła już w 1717 r., kiedy to niesławnej pamięci tzw. Sejm Niemy uznał, że „gwarantem praw” Polski jest car Rosji. W tym przypadku to już jest ponad dwieście lat do 11 listopada 1918 r., kiedy byliśmy jako państwo i Naród „podlegli” obcemu, wrogiemu mocarstwu. A warto przypomnieć, że jeszcze wcześniej, w 1704 r., armia rosyjska wkroczyła do Polski i stacjonowała w niej z małymi przerwami aż do 1920 roku! Dwudziestoletni okres niepodległej II Rzeczypospolitej zakończył się tragicznie we wrześniu 1939 r., kiedy Niemcy zwane wtedy III Rzeszą i Rosja zwana Związkiem Sowieckim po raz kolejny dokonały agresji na Polskę i zlikwidowały niepodległe państwo w wyniku tzw. IV rozbioru Polski. Utworzona na rozkaz i z inspiracji Stalina Polska Ludowa istniała od 22 lipca 1944 r. do 1990 r., przy czym rosyjscy sołdaci – okupacyjna Armia Czerwona – stacjonowali w Polsce aż do końca 1993 roku. PRL była całkowicie pozbawiona suwerenności przy zachowaniu jedynie pozorów niepodległości. Kolejni komunistyczni przywódcy PRL: Bierut, Gomułka, Gierek, Kania, Jaruzelski i inni pomniejsi, byli targowiczanami XX wieku. Byli podlegli, uzależnieni od Rosji sowieckiej tak samo, jak król Stanisław August od carycy Katarzyny w wieku XVIII. Ten bilans jest straszny, pokazuje bowiem, że kilkanaście pokoleń Polaków od początku XVIII wieku nie miało własnego niepodległego państwa, a ci, którzy je mieli, byli wyjątkami. I właśnie kimś tak wyjątkowym jest obecne młode pokolenie Polaków, pokolenie przełomu XX i XXI wieku, przełomu Polski „podległej” i „niepodległej”. Czy to pokolenie zrozumie i będzie pamiętać, jak strasznie wysoką cenę zapłaciliśmy za to, aby być tu, gdzie jesteśmy dzisiaj, że kilka milionów Polaków zginęło, było więzionych, mordowanych, zsyłanych na Syberię w imię niepodległości wolności Ojczyzny? A przecież to tylko część tej tragicznej ceny, bo przecież zaborcy i okupanci zabrali nam niepodległość, także po to, aby eksploatować ekonomicznie i rabować Polskę bez litości. Po tych stratach nie możemy się pozbierać do dzisiaj!

Marszałek Piłsudski stale przestrzegał, że wolność nie jest dana Polakom raz na zawsze: „Polacy chcą niepodległości, lecz pragnęliby, aby ta niepodległość kosztowała dwa grosze i dwie kropelki krwi. A niepodległość jest nie tylko dobrem cennym, ale bardzo kosztownym”. Od 11 listopada 1918 roku mija już prawie sto lat, minęło kilka epok, żyjemy w XXI wieku w zupełnie innej Europie, w zupełnie innej sytuacji geopolitycznej. Zadziwia jednak bierność organów państwa polskiego, policji, odpowiednich służb wobec krzykaczy, awanturników i otwartych wrogów Polski, którzy chcą manifestować przeciw Świętu Niepodległości Polski. Gorsi od otwartych wrogów są ukryci wrogowie Polski. To przed nimi przestrzegał Piłsudski.

Za www.Pch24.pl i Nasz Dziennik.pl
R.Z.